Behang in de badkamer: waar kan het wel en niet? | Woonideetje

Behang in de badkamer kan, maar niet overal. Op een wand die alleen damp krijgt en in een badkamer die na het douchen goed opdroogt, is behang een reële keuze. Op een wand waar spatten op komen, alleen met behang en lijm die de fabrikant voor vochtige ruimtes opgeeft, en met de onderkant van de wand beschermd. In de douche of direct naast het bad hoort gewoon behang niet; daarvoor bestaan aparte systemen met meerdere lagen. Begin dus met de vraag welke wand je wilt behangen, niet met het dessin.

Drie zones in jouw badkamer

Ga in de badkamer staan terwijl iemand doucht of het bad laat vollopen, of denk na over een gewone ochtend. Waar komt water op de wand, waar alleen damp?

Droge wand: geschikt als de ruimte opdroogt. Boven het tegelwerk, de wand naast de deur, een wand achter een kast. Hier krijgt behang vooral warme, vochtige lucht. Dat gaat goed als de ventilatie het vocht snel afvoert.

Spatzone: alleen onder voorwaarden. De wand naast de wastafel, de muur tegenover een bad zonder scherm. Kies behang dat de fabrikant voor vochtige ruimtes opgeeft, gebruik de lijm die hij voorschrijft en laat het behang beginnen boven een tegelrand of plint, zodat de onderkant niet in de spatten hangt.

Natte zone: geen gewoon behang. De douchewanden en de wand direct langs het bad. Water op de baannaden en randen dringt achter het behang. Voor deze plek verkopen enkele fabrikanten complete systemen; zie verderop.

Er is ook een wettelijke ondergrens. Voor bestaande woningen eist het Besluit bouwwerken leefomgeving (artikel 3.65) dat in een badruimte de wanden tot 1 meter hoogte en de hele vloer waterafstotend zijn. Laat behang daarom niet tot op de vloer doorlopen, maar laat het beginnen boven het tegelwerk of een andere waterafstotende afwerking.

Wat de symbolen op de rol wel en niet zeggen

Op een rol behang staan pictogrammen met golflijnen en soms een borstel. Ze gaan over schoonmaken, niet over de badkamer. Behangfabrikant Rasch legt zijn symbolen volgens de norm DIN EN 235 zo uit:

Symbool	Wat je ermee mag
Waterbestendig	Lijmvlekken voorzichtig wegdeppen
Afwasbaar	Licht vuil met een natte spons afvegen
Zeer afwasbaar	Vlekken met mild sop en een spons reinigen
Schrobbestendig	Vlekken met mild schuurmiddel of zachte borstel
Zeer schrobbestendig	Vlekken met zeepsop en een borstel

Een schrobbestendig behang kun je dus goed schoonhouden bij de wastafel. Het zegt niets over hoe de baannaden reageren op dagelijkse stoom of over spatten die blijven staan. Zoek daarom in de productinformatie of vraag de fabrikant uitdrukkelijk of het behang bedoeld is voor vochtige ruimtes, welke lijm erbij hoort en op welke ondergrond.

Welk behang: de drager, de toplaag en de lijm

„Behang” is een verzamelnaam voor rollen die van binnen heel verschillend zijn opgebouwd. Voor een badkamer tellen drie dingen die allemaal in de productinformatie staan, niet op de voorkant van de rol.

De drager is de laag die tegen de wand komt: papier of vlies. Bij vliesbehang strijk je de lijm op de wand en hangt de baan droog; bij papierbehang lijm je de baan en laat je hem inweken, waardoor het papier uitzet en weer krimpt. Dat uitzetten en krimpen is in een vochtige ruimte precies waar naden opengaan, dus vraag voor een badkamer naar de drager.
De toplaag is wat je ziet en aanraakt. Een gesloten toplaag is beter af te nemen, een open of textiele toplaag neemt vocht en vuil op. De pictogrammen hieronder gaan over die toplaag.
De lijm hoort bij het behang. Er bestaan lijmen die de fabrikant voor vochtige ruimtes opgeeft; die koop je niet op gevoel maar op wat hij voorschrijft bij dat behang en die ondergrond. Vraag het na in de winkel en laat het opschrijven.

Van die drie is de lijm het makkelijkst verkeerd te doen en het lastigst te herstellen. Voor de slaapkamer en andere droge ruimtes zijn deze keuzes minder kritisch; wat daar wel en niet werkt, staat in het artikel over behang in de slaapkamer.

Ventilatie is de voorwaarde

Behang in de badkamer werkt alleen als het vocht na het douchen snel weg kan. Milieu Centraal adviseert om tijdens en na het douchen een badkamerventilator te gebruiken, mechanische ventilatie tijdens het douchen op de hoogste stand te zetten en na te laten draaien, de deur tijdens en na het douchen dicht te houden en wanden en vloer droog te trekken. Blijft de spiegel lang beslagen of zie je schimmel op het plafond terugkomen, dan is de badkamer niet klaar voor behang. Lees eerst badkamerventilatie: vocht afvoeren en lucht toelaten.

Systemen voor de douche

Wil je echt een dessin in de douche, dan kom je uit bij systemen die meer zijn dan behang. Wall&decò beschrijft zijn Wet System als een opbouw van primer, speciale lijm, glasvezelweefsel en een beschermende afwerking, samen ongeveer 1,5 millimeter dik, bedoeld voor badkamers, douches en andere natte ruimtes en ook over bestaande tegels aan te brengen. Dat is een fabrikantclaim; vraag bij zo’n systeem naar de verwerkingsvoorschriften, wie het aanbrengt en wat de garantie dekt. Het is een andere categorie dan een rol behang uit de winkel.

Praktisch: waar je de naden laat vallen

Bij behang in een badkamer bepalen de naden en de randen hoe lang het goed blijft. Dat is geen uitvoeringstechniek maar een planvraag, en je beslist hem voordat de eerste baan hangt.

Meet de wand en deel hem door de rolbreedte, zodat je weet waar de naden vallen. Schuif het beginpunt op zodat er geen naad in of net naast de hoek bij de douche of de wastafel komt.
Laat de onderkant beginnen boven het tegelwerk, een plint of een andere waterafstotende rand, niet op de vloer.
Werk de bovenrand en de hoeken af zoals je ze wilt zien: een rand die halverwege de wand stopt, vraagt een profiel, een lat of een strakke verfovergang.
Kijk waar het ventilatieventiel, de lichtschakelaar en eventuele leidingen zitten. Elke uitsparing is een rand waar de lijm het eerst laat gaan.
Achter het toilet of de wastafel kom je slecht; bedenk vooraf of je daar behangt of de bestaande afwerking laat zitten.

Als het toch loslaat

De plek waar behang begint los te laten, vertelt meestal waar het aan ligt:

Bij de naden, over de volle hoogte: de banen zijn gaan werken of er is te weinig lijm op de randen gekomen. Plaatselijk opnieuw vastzetten met naadlijm kan, maar als het op meerdere naden gebeurt, past dit behang niet bij deze ruimte.
Aan de onderkant: daar komt water bij, van spatten of van de dweil. Dan is de oplossing niet opnieuw plakken maar de onderkant hoger laten beginnen.
Op één plek in het vlak, met een bult: daar zat lucht of vocht achter. Als het terugkomt, zit het vocht in de wand en niet in de lijm.
Donkere stippen op de naden: dat is geen hechtingsprobleem maar vocht dat te lang in de ruimte blijft. Begin dan bij de oorzaak en niet bij het behang; het artikel over schimmel op de muur legt uit hoe je oorzaak en schoonmaken scheidt.

Als behang niet past

Op wanden waar behang te kwetsbaar is, geeft verf een kleur zonder baannaden; de badkamer verven legt uit hoe de ondergrond en het vocht de aanpak bepalen. Wil je de verschillende afwerkingen naast elkaar zien, inclusief panelen en tegels, lees dan badkamerwanden kiezen: tegels, panelen of een afwerking.

Voor je koopt

Je weet op welke wand het behang komt en of daar spatten op komen.
Het behang begint boven tegelwerk of een andere waterafstotende rand.
De badkamer droogt na het douchen binnen redelijke tijd op, zonder terugkerende schimmel.
De fabrikant noemt vochtige ruimtes als toepassing en geeft de bijbehorende lijm.
Je hebt bedacht hoe het er later weer af moet.

Dat laatste is geen detail. Vinylbehang met een sterke lijm kan lastig te verwijderen zijn, zeker van een ondergrond die je wilt sparen. Hoe dat in zijn werk gaat, staat in vinylbehang verwijderen zonder de muur te beschadigen. In een huurwoning vraag je vooraf aan de verhuurder of behang in de badkamer mag.