Welke vloer en ondergrond zijn geschikt onder een wasmachine?

Onder een wasmachine spelen vier problemen die vaak op één hoop worden gegooid: de machine trilt en gaat lopen, dat trillen wordt in het hele huis gehoord, de vloer moet het gewicht dragen, en er kan water op of onder de vloer komen. Ze hebben elk een eigen oorzaak en een eigen oplossing. Een losse betontegel, het advies dat op fora het vaakst opduikt, raakt hooguit één ervan. Bepaal daarom eerst welk van de vier bij jou speelt.

Trillingen: hoe stijf is de vloer?

Een wasmachine die centrifugeert, brengt kracht over op alles waar hij op staat. Op een stijve ondergrond blijft de machine staan; op een vloer die meeveert, gaat het geheel bewegen. Siemens schrijft op zijn servicepagina dat trillen en lopen veroorzaakt kunnen worden door het oppervlak waarop de machine staat, dat vooral houten vloeren ongeschikt zijn, en dat de ideale plek een hoek van de ruimte is, op een harde ondergrond. De Consumentenbond zegt het vergelijkbaar: een betonnen vloer is het meest geschikt, een houten vloer kan gaan meetrillen, en in een hoek is de vloer het meest stabiel. Een houten vloer buigt midden tussen twee steunpunten het meest door en vlak bij de muur waarop de balken rusten het minst. Een hoek is daarom vaak de stevigste plek.

Controleer eerst de machine zelf, voordat je de vloer aanpakt:

1. Zijn alle transportbeveiligingen verwijderd? Siemens adviseert ze direct na plaatsing te verwijderen en de meegeleverde afdekdoppen te plaatsen; de Consumentenbond wijst erop dat de trommel beschadigd raakt als je met de bouten erin gaat wassen. Bewaar ze voor een volgende verhuizing.
2. Staat de machine waterpas? Controleer dat met een waterpas en stel het bij met de stelvoetjes, tot de machine helemaal waterpas staat. De Consumentenbond noemt een machine die niet horizontaal staat als oorzaak van trillen en verschuiven, met veel lawaai en slechter centrifugeren als gevolg.
3. Staan alle vier de poten stevig, of wiebelt de machine als je hem schuin aanduwt?
4. Zijn de borgmoeren van de stelvoetjes weer vastgezet, als jouw model die heeft?

Trilt hij daarna nog, dan zit het probleem in de ondergrond. Een betonvloer op de begane grond is meestal stijf genoeg. Een houten verdiepingsvloer of een houten vloer boven een kruipruimte kan meeveren. Loop eens stevig over de plek: voel of zie je de vloer bewegen, of rammelen er spullen in een kast?

Een plaat of een tegel: wat het wel en niet oplost

Voor een houten vloer noemt de Consumentenbond één concrete maatregel: een stevige plaat van ten minste 3 centimeter dik onder de wasmachine. Dat is een bruikbaar uitgangspunt, maar het helpt alleen als je begrijpt wát zo’n plaat doet.

Een plaat verdeelt de kracht van vier kleine pootjes over een groter stuk vloer, en geeft de machine een vlak, hard oppervlak om op te staan. Daarmee verhelpt hij het meebewegen van losse vloerdelen en het wiebelen op een niet-vlakke plank. Wat hij níet doet, is de balken eronder stijver maken. Bij een verende balklaag beweegt de plaat mee met de vloer, en het extra gewicht komt bovenop dat van de machine.

Wil je de machine vastzetten of op een verhoging plaatsen, kijk dan eerst in het installatiehoofdstuk van de handleiding van jouw model of daar iets staat over houten vloeren, bevestiging op de vloer of een sokkel, en houd je aan wat de fabrikant daar voorschrijft. De Consumentenbond merkt op dat nieuwe wasmachines rubberen pootjes hebben die trillingen dempen; dat is dus niet iets wat je er zelf nog onder moet leggen.

Draagkracht: kan de vloer het gewicht hebben?

Dit is een andere vraag dan trillingen. Een volle wasmachine is zwaar: het gewicht van de machine staat in de productspecificatie, en daar komen het water en de was bij. Een betonvloer draagt dat zonder meer. Bij een houten verdiepingsvloer of zolder hangt het af van de balken, hun overspanning en hun staat. Dat kun je niet van bovenaf vaststellen, en ook niet met een tegel of plaat oplossen.

Twijfel je, bijvoorbeeld bij een machine op zolder of bij balken die zichtbaar doorbuigen, laat de vloer dan beoordelen door een bouwkundige of constructeur. Milieu Centraal noemt een vloer die opveert als je erover loopt in een ander verband, bij vloerisolatie, als teken dat er misschien eerst iets hersteld moet worden. Ook voor een wasmachineplek is dat een signaal om niet zelf te gaan versterken zonder dat iemand naar de constructie heeft gekeken.

Gaat de vloer daarvoor toch open, dan is dat ook het moment om naar isolatie en de kruipruimte te kijken; die afweging staat bij de kruipruimte isoleren: bodem of vloer.

Geluid: naar de kamer ernaast en naar de buren

Trillen en geluid zijn niet hetzelfde probleem, maar ze hebben dezelfde oorzaak. Een machine die niet waterpas staat, maakt volgens de Consumentenbond veel lawaai en centrifugeert slechter. Dat is het eerste wat je verhelpt.

Daarna gaat het om de constructie. Een houten vloer die meeveert, geeft de trilling door aan de balken en daarmee aan de muren en het plafond eronder; dat hoor je in de kamer onder de wasmachine harder dan in de ruimte waar hij staat. Dat is contactgeluid, en daarvoor geldt dezelfde logica als voor vloeren in het algemeen: de Nederlandse Stichting Geluidhinder legt de eis bij de laag onder de vloerafwerking, die de contactgeluidisolatie aantoonbaar moet verbeteren. Woon je in een appartement en komt de machine op een harde vloer boven een buur, lees dan je huishoudelijk reglement of huurcontract voordat je de plek kiest.

Praktisch: zet de machine niet tegen de wand van een slaapkamer of een woonkamer van de buren als je kunt kiezen, laat een paar centimeter ruimte tussen de machine en de wand zodat hij er bij het centrifugeren niet tegenaan tikt, en zet geen droger bovenop zonder de verbindingsset die de fabrikant voorschrijft. Wat je verder aan geluid in huis kunt doen, staat bij een gehorig huis.

Water: wat gebeurt er als het misgaat?

Een slang die losschiet, een lekkende afvoer of een volle pomp: de vraag is waar dat water naartoe gaat. Een tegelvloer met voegen en een ondergrond van beton verdraagt een plas beter dan een houten vloer. Milieu Centraal noemt parket gevoelig voor vocht. Bij pvc en laminaat bepaalt de leginstructie het antwoord. De instructie van een pvc-klikvloer uit het assortiment van Karwei noemt de planken waterbestendig, maar zegt er direct bij dat de vloer geen vochtscherm is. Water dat via de naden of de randen onder een zwevende vloer loopt, kan dus blijven staan zonder dat je het ziet.

• Een lekbak onder de machine vangt een kleine lekkage op; de Consumentenbond noemt dat als mogelijkheid. Let op de hoogte en de vlakheid: de machine komt erin te staan, dus de bak mag de stabiliteit niet verminderen, en je moet er nog waterpas op kunnen stellen.
• Kijk of je machine een beveiliging tegen lekken van de toevoerslang heeft. De Consumentenbond noemt ook een waterstop tussen de toevoerslang en de kraan. En zet de kraan dicht als je langer weggaat.
• Zorg dat de afvoerslang niet te strak staat en ver genoeg in de afvoer hangt; de Consumentenbond wijst daarop.
• Staat de machine op een houten verdiepingsvloer, dan loopt water naar het plafond eronder. Daar is een lekbak extra nuttig.

Is het al misgegaan, leg dan eerst vast wat je ziet voordat je gaat opruimen. Hoe je dat doet, staat in waterschade aan je vloer: wat leg je vast?

De vloer eromheen: drempel en overgang

De wasplek is bijna nooit een aparte ruimte met een dichte deur. Vaak staat de machine in een bijkeuken, een badkamer of een hoek van de keuken, en loopt de vloer door naar de volgende ruimte. Dat bepaalt waar een plas naartoe gaat.

Kijk met een waterpas of een knikker waar de vloer naartoe afloopt. Loopt hij naar de deuropening, dan komt water in de gang of in de keuken terecht; loopt hij naar de wand, dan blijft het achter de machine staan waar je het niet ziet. Een drempel of een opstaande rand in de deuropening houdt een plas in de ruimte waar hij hoort, maar roept iets nieuws op: je moet er met een wasmand over, en met een rolkoffer of rollator is dat lastig. Een lage, afgeschuinde dorpel is dan een compromis.

Loopt de vloer zonder drempel door naar een andere ruimte, dan is de aansluiting het zwakke punt. Bij een zwevende vloer zit daar een uitzetvoeg onder een profiel, en dat is precies waar water onderdoor kan. Een verlijmde vloer of een tegelvloer met een goed afgekitte rand houdt meer tegen. Dat is een reden om de wasplek, als je kunt kiezen, niet net over een profiel heen te laten lopen.

Per vloer: wat je controleert

Bij een zwevende vloer komt er nog iets bij. De genoemde pvc-klikinstructie staat geen inbouwmeubels of extreem zware meubels op de vloer toe. Of een wasmachine daaronder valt, zegt die instructie niet letterlijk; vraag het bij twijfel aan de leverancier van je vloer. Het technisch bulletin van EPLF beschrijft dat een ondervloer onder laminaat bestand moet zijn tegen blijvende belasting door meubels en tegen dynamische belasting. Een wasmachine is allebei. Een alternatief is de zwevende vloer om de wasplek heen te leggen en de machine op de vaste ondergrond eronder te zetten, bijvoorbeeld een betonvloer met een eigen tegel- of andere afwerking.

Onderhoud van de plek

Een wasmachine staat jaren op dezelfde vierkante meter, en dat is precies het probleem: je kijkt er nooit. Neem die plek daarom één of twee keer per jaar mee in je schoonmaakronde, en zet dat gelijk aan het moment waarop je de pluizenfilters doet.

• Trek de machine naar voren en kijk naar de vloer eronder: zie je een kringvlek, kalkaanslag, verkleuring of opgezette naden, dan is er water geweest.
• Voel met je hand of de vloer achter de machine droog is, ook langs de plint.
• Controleer de toevoerslang en de koppeling op vocht of kalk, en de afvoerslang op scheurtjes.
• Zet de machine daarna opnieuw waterpas; door het schuiven kan hij uit stand komen.
• Veeg het stof onder en achter de machine weg; een stoflaag houdt een beginnende lekkage onzichtbaar.
• Staat de machine in een lekbak: haal die leeg en droog, en kijk of de afvoer ervan vrij is.

Als je de plek nog kunt kiezen

Ga je verbouwen of richt je een wasruimte in, dan kun je de plek kiezen op de ondergrond: begane grond, beton, in een hoek, dicht bij een afvoer en met een vloer die tegen water kan. Ruimte voor de deur, de afvoer en de droger komen aan bod in een wasruimte inrichten rond wassen, drogen en opbergen. Komt de machine in de badkamer, dan gelden daar nog eigen eisen, bijvoorbeeld voor water en elektra; die staan in een wasmachine in de badkamer.

• Transportbeveiligingen verwijderd en machine waterpas gesteld.
• Vloer stevig belopen: veert of beweegt hij op de plek van de machine?
• Soort ondergrond bekend: beton, houten balklaag, zwevende vloer.
• Installatiehoofdstuk van de handleiding gelezen voor houten vloeren en bevestiging.
• Leginstructie van de vloer gelezen over zware objecten en water.
• Waar loopt de vloer naartoe af, en komt water in de volgende ruimte?
• Bij twijfel over balken of doorbuiging: bouwkundige of constructeur ingeschakeld.