Een badkamermeubel voor een kleine badkamer kiezen

Bij een badkamermeubel voor een kleine badkamer kijken de meeste mensen eerst naar de breedte. Die maat moet passen, maar hij beslist zelden of het meubel prettig werkt. Belangrijker zijn drie andere dingen: hoe diep het meubel is ten opzichte van de vrije ruimte ervoor, waar de afvoer uit de muur komt en wat je in de lades wilt bewaren. Wie die drie eerst vastlegt, houdt meestal maar een paar modellen over. Daarna komen de wasbak en de kraan, die samen bepalen of je droog blijft, en pas als laatste de kleur.

Eerst: moet het meubel echt weg?

Een nieuw meubel is de duurste oplossing voor een probleem dat vaak kleiner is. Loop deze drie langs voordat je gaat kijken:

• Anders indelen. Staat de lade vol met voorraad die er niet hoeft te liggen? Dan is het meubel niet te klein, maar te vol. Haal eruit wat je minder dan maandelijks gebruikt.
• Iets erbij in plaats van iets eruit. Een smalle hoge kast, een planchet of een spiegelkast kan het meubel ontlasten zonder dat je de wastafel en de afvoer aanraakt. Dat is in een huurwoning ook de enige route die zonder toestemming kan.
• Alleen het front. Hindert vooral het uiterlijk, dan kun je bij sommige meubels alleen de deurtjes of grepen vervangen. Vraag of die los leverbaar zijn voordat je het hele meubel afschrijft.

Blijft het antwoord dat het meubel te diep is, dat de lades niet werken of dat de wasbak kapot is, dan is vervangen terecht. Hieronder staat waarop je dan kiest.

Diepte: elke centimeter gaat van je staruimte af

Voor een wastafel gaat de Amerikaanse branchevereniging NKBA uit van 76 centimeter vrije ruimte tussen de voorkant en de muur of het obstakel aan de overkant, met 53 centimeter als ondergrens uit de Amerikaanse bouwregels. Dat zijn geen Nederlandse voorschriften, maar wel een nuttige toets. Meet in je eigen badkamer de afstand van de muur achter de wastafel tot het eerste obstakel ervoor: de overkant, de douchewand of de rand van de draaicirkel van de badkamerdeur. Trek daar de diepte van het meubel van af. Wat overblijft, is de plek waar je staat.

Dezelfde breedte bestaat vaak in verschillende diepten. Bij IKEA wordt bijvoorbeeld de combinatie ENHET/TVÄLLEN van 64 centimeter breed zowel met een diepte van 33 als van 43 centimeter verkocht. Die tien centimeter verschil zie je niet op een productfoto, wel als je in een smalle badkamer voor de wastafel staat.

Let bij het meten op het verschil tussen drie maten. De diepte van het meubel is de maat van het ding zelf. De plek waar je staat om je tanden te poetsen of je gezicht te wassen, met je bovenlichaam voorovergebogen, is de gebruiksmaat; daar hoort ook de uitgetrokken lade bij, die nog eens dertig tot veertig centimeter naar voren komt. Wat daarnaast vrij blijft om langs te lopen, is de derde maat. Plak ze met tape in twee kleuren op de vloer: de omtrek van het meubel, en daarvoor de lade plus jezelf.

De afvoer bepaalt wat er in het meubel past

Onder elke wastafel zit een sifon, de gebogen afvoerbuis die stank tegenhoudt. Die neemt het midden van de kast in beslag, precies daar waar een lade zou komen. Hoe hoog en hoe ver uit het midden de afvoer uit de muur komt, verschilt per woning. Meet dat voordat je kiest, want het bepaalt welk type meubel werkt:

• Meubel met deuren. De sifon staat in een open kastruimte. Je verliest weinig, maar je bergt dingen achter elkaar op en zoekt achterin.
• Meubel met lades. De bovenste lade heeft een uitsparing rond de sifon of is minder diep. Kijk in de specificaties hoe groot die uitsparing is en of hij past bij de hoogte van jouw afvoer.
• Wastafel zonder meubel met een losse kast ernaast of erboven. De afvoer blijft in het zicht, maar de vloer onder de wastafel blijft vrij en je kunt de kast plaatsen waar hij het minst in de weg staat.

Moet de afvoer verplaatst worden om een bepaald meubel te laten passen, dan is dat werk voor een installateur en verandert de prijs van de klus. Een meubel dat bij de bestaande afvoer past, is in een huurwoning of bij tegels die je wilt houden vaak de verstandigste keuze.

Lades: kies op wat je erin legt

Schrijf op wat er in en op het meubel moet. Een föhn, een toilettas, reserverollen, flessen die rechtop moeten staan of alleen tandpasta en een kam vragen elk iets anders. Hoge flessen passen in een diepe onderste lade, kleine spullen raken daar zoek. Eén hoge lade met een indeling werkt anders dan twee ondiepe. Bewaar je weinig, dan kan een smaller meubel met één lade genoeg zijn en win je vloer.

Wat je niet kwijt kunt in het meubel, komt op het blad te staan. Hoe je dat beperkt met een handdoekrek, haak of planchet, staat in het artikel over badkameraccessoires kiezen zonder een vol werkblad. Een badmeubel, zoals winkels het ook noemen, is overigens hetzelfde als een badkamer- of wastafelmeubel: een kast met een wastafel erop.

De wasbak en de kraan horen bij elkaar

Bij een smal meubel valt de keuze voor de wasbak samen met de keuze voor de kraan. Gaan die niet samen, dan spat het water over de voorrand op je buik en op de vloer, en dat merk je elke dag.

• Een ondiepe of smalle kom heeft minder afstand tussen het punt waar de straal neerkomt en de voorrand. Combineer die met een lage kraan of een kraan waarvan de uitloop naar het midden van de kom wijst, niet met een hoge fonteinkraan.
• Een opbouwkom op een blad staat hoger, dus heb je een hogere kraan nodig. Dat verhoogt de werkhoogte: meet of je er niet op je tenen voor staat, en reken erop dat het water uit de kom op het blad blijft staan en kalkranden geeft.
• Een kraan uit de muur houdt het blad vrij en is makkelijker schoon te maken, maar de aansluiting zit achter de tegels. Dat is alleen een optie bij een verbouwing of als er al een muurkraan zit.
• Een kom met één kraangat of zonder gat bepaalt welke kranen er überhaupt op passen. Controleer dat in de productinformatie, want een wasbak zonder kraangat vraagt een muur- of staande kraan.

Vul in de winkel als het kan de kom met een beetje water om te zien waar de straal valt. Lukt dat niet, kijk dan naar de maatschets in de productinformatie: daar staat waar het kraangat zit ten opzichte van de bodem van de kom.

Vier vormen naast elkaar

Een zwevend meubel laat de vloer vrij voor de dweil en maakt de ruimte eronder zichtbaar, wat in een smalle badkamer rustiger oogt. De keerzijde is dat het met zijn eigen gewicht, de wastafel en alles wat erin staat aan de muur hangt. Bij het ENHET/TVÄLLEN-meubel waarschuwt IKEA dat je het met geschikte schroeven en pluggen aan de muur moet bevestigen, en raadt het pootjes aan als je twijfelt of de wand het gewicht kan dragen. Weet je niet waar je wand van gemaakt is, of komt de bevestiging in tegels, lees dan eerst het artikel over boren in tegels. In een huurwoning mag je volgens de Rijksoverheid kleine aanpassingen zoals gaatjes boren zonder toestemming doen; een aanpassing van de badkamer zelf vraagt wel toestemming van de verhuurder.

Breedte en hoogte komen daarna

Bij de breedte telt vooral waar de wasbak zit. De NKBA beveelt aan het hart van een wastafel op minstens 51 centimeter van een zijmuur of hoge kast te houden, met 38 centimeter als Amerikaanse ondergrens. Komt de wastafel dichter bij de muur, dan stoot je elleboog tegen de wand tijdens het tandenpoetsen. Een meubel met de kom uit het midden kan in een hoek uitkomst bieden.

Voor de hoogte noemt dezelfde richtlijn een bereik van 81 tot 109 centimeter, afgestemd op de gebruiker. Een zwevend meubel kun je op die hoogte afstemmen, een staand meubel niet of nauwelijks. Hang je het meubel hoger of lager, dan schuift de spiegel mee. Hoe je die hoogte bepaalt, staat in het artikel over de hoogte van een badkamerspiegel. En omdat de spiegel en de lamp om dezelfde wand concurreren, bepaal je het liefst in één keer waar het licht komt; welke plekken in een badkamer licht nodig hebben en wat daar past, staat in het artikel over badkamerverlichting. Hoe het meubel in de rest van de indeling past, met de deur en de douche, lees je in het artikel over een kleine badkamer inrichten.

Wat het meubel in een badkamer te verduren krijgt

Een badkamermeubel staat in warme, vochtige lucht en krijgt water op het blad en tegen de zijkanten. Twee plekken gaan als eerste stuk: de onderkant, waar water van de vloer of de dweil bij kan, en de randen van de deurtjes en lades, waar de folie of de lak op een snijkant eindigt.

• Vraag of de fabrikant het meubel voor een badkamer of vochtige ruimte opgeeft, en wat hij over de randafwerking zegt.
• Neem spatten en plassen op het blad direct weg; staand water trekt bij een beschadigde rand naar binnen.
• Zet bij een staand meubel niets tegen de plint aan waardoor je er met de dweil niet bij kunt.
• Laat de deurtjes af en toe open staan na het douchen, zodat de binnenkant ook droogt.

Dat laatste werkt alleen als de badkamer zelf opdroogt. Blijft de spiegel lang beslagen, dan ligt het probleem niet bij het meubel maar bij de luchtstroom; dat behandelt het artikel over badkamerventilatie.

Meet en noteer dit voor je naar de winkel gaat

• De beschikbare breedte en wat ernaast staat: muur, douchewand, radiator of toilet.
• De vrije diepte tot het eerste obstakel, inclusief de draaicirkel van de deur.
• De hoogte van de afvoer boven de vloer en de afstand tot het midden van de nis.
• Waar de kranen nu zitten: op de wastafel of uit de muur.
• Waar de wand van gemaakt is en of er tegels op zitten.
• Wat er in de lades en op het blad moet.
• De lengte van de mensen die de wastafel het vaakst gebruiken.
• Waar het licht hangt of komt te hangen, want een lamp en een spiegelkast willen dezelfde wand.

Met die lijst kun je in de specificaties van een model controleren of de diepte, de uitsparing in de lade en de bevestiging passen. Een showroom of productfoto vertelt je dat niet.