Badkameraccessoires kiezen zonder een vol werkblad

Een vol werkblad in de badkamer ontstaat meestal niet doordat er te weinig accessoires zijn, maar doordat de spullen die je elke dag pakt geen vaste plek hebben. Kies accessoires daarom in deze volgorde: eerst wat je dagelijks gebruikt en waar je natte handen dan zijn, dan hoe je het aan de wand bevestigt, en pas daarna de afwerking. Zwart, chroom, geborsteld staal of goudkleurig zegt iets over hoe het eruitziet en hoe je het schoonmaakt, niet over hoe goed het werkt.

Kijk een week naar wat er op het blad staat

Leg een week lang niets weg dat je normaal ook laat staan. Maak aan het eind een lijstje in drie groepen:

• Wat je elke dag pakt: tandenborstel, zeep, een crème, je bril of horloge.
• Wat je wekelijks of minder gebruikt: scheerspullen, haarborstel, reservezeep.
• Wat er alleen staat omdat het nergens anders past.

Alleen de eerste groep hoeft binnen handbereik. De tweede hoort in een lade of kast. De derde groep is het lastigst, want „naar een andere ruimte” is makkelijk gezegd: voorraadrollen, grootverpakkingen en schoonmaakmiddelen moeten dan wel ergens heen kunnen. Werkt dat niet, dan heb je twee reële keuzes. Of je ruimt in een andere ruimte een halve kastplank vrij en vult de badkamer alleen bij; dan loop je af en toe de trap op, maar het werkblad blijft leeg. Of je accepteert dat de voorraad in de badkamer blijft en zorgt voor één gesloten plek ervoor, bij voorkeur hoog of in een hoek buiten de looproute. Wat je niet wilt, is voorraad op open plankjes: daar komt stof, kalk en damp bij.

Past het dagelijkse spul niet in het meubel dat je hebt, dan ligt het probleem bij de opbergruimte en niet bij de accessoires. Hoe je een meubel kiest dat in een kleine badkamer genoeg bergt, staat in het artikel over een badkamermeubel voor een kleine badkamer.

Voor wat overblijft, is de wand je extra werkblad. Een zeepdispenser of tandenborstelhouder aan de muur, een smal planchet boven de wastafel of een haak voor de föhn haalt spullen van het blad af zonder vloer te kosten.

Handdoeken: rek, rail of haak

Een handdoek moet drogen voordat hij weer gebruikt wordt. Daar verschillen de mogelijkheden in:

Hang het rek waar je uit de douche stapt, niet waar toevallig muur over is. De Amerikaanse planningsrichtlijnen van de NKBA adviseren handdoekhouders en zeepbakjes dicht bij het sanitair te plaatsen waarbij ze horen. Voor wie zittend of met beperkte reikwijdte gebruikmaakt van de badkamer noemt dezelfde richtlijn een hoogte tussen 38 en 122 centimeter boven de vloer.

Daar zit een praktische kant aan: een rek hoog genoeg hangen dat een badhanddoek niet op de vloer hangt, is precies waar het in een kleine badkamer knelt. Reken het na met de handdoek die je echt gebruikt. Vouw hem zoals je hem ophangt, meet hoe lang hij dan naar beneden hangt, tel een paar centimeter op voor de vloer en je hebt de minimale hoogte van de stang. Komt die boven de hoogte waar je er nog comfortabel bij komt, dan is een haak, een kortere handdoek of een rek met twee stangen de uitweg.

Op welke hoogte hang je iets

Voor de meeste accessoires bestaat geen voorschrift, maar de hoogte volgt uit het gebruik. Doe het in deze volgorde: ga op de plek staan of zitten waar je het ding gebruikt, laat iemand de plek met tape markeren waar je hand uitkomt, en hang het daar. Een paar vuistregels die daaruit volgen:

• Een zeepdispenser of tandenborstelhouder bij de wastafel hangt zo hoog dat je hem met één hand pakt zonder over de kom te leunen, en zo laag dat de spiegel of de lamp niet in de weg zit.
• Een haak voor een badjas of handdoek bij de douche hangt binnen reikafstand van de instap, zodat je er niet nat door de badkamer naartoe loopt.
• Een handdoekhaak voor kinderen hangt lager; een tweede haak op kinderhoogte is makkelijker dan een krukje.
• Een planchet boven de wastafel hangt zo hoog dat een fles eronder past en zo laag dat je bovenop ziet wat er staat.

Voor de toiletrolhouder geeft de NKBA wel een concrete aanbeveling: 20 tot 30 centimeter vóór de rand van de toiletpot, met het midden op 66 centimeter boven de vloer. Zo pak je de rol zonder je om te draaien. Ook dit is een Amerikaanse richtlijn, maar de reden is overal dezelfde. Zit je lager of hoger dan gemiddeld, of is de pot verhoogd, dan verschuift die hoogte mee.

Bij het toilet en op de vloer

Rond het toilet staan de dingen die het snelst rommelig worden. Vier keuzes:

• De rolhouder: aan de wand of op een standaard. Een standaard hoeft niet geboord te worden en kan mee als je verhuist, maar staat op de vloer en moet dus aan de kant als je dweilt.
• De toiletborstel: in een gesloten houder droogt hij slecht, in een open houder zie je hem. Een wandmodel houdt de vloer vrij, maar de druppels die eruit lopen komen dan op de wand of de vloer eronder.
• Het afvalbakje: met een deksel dat je met je voet opent is hygiënischer, maar neemt meer vloer. Meet of het bakje de deur of de pot niet raakt.
• De badmat: kies er een die in de machine kan en die je kunt ophangen om te drogen. Een mat die altijd nat ligt, houdt het vocht in de ruimte vast en dat is precies wat de ventilatie juist weg moet werken.

Alles wat op de vloer staat, moet je optillen om schoon te maken. Dat is in een kleine badkamer het sterkste argument om zo veel mogelijk aan de wand te hangen, en tegelijk de reden om het aantal dingen beperkt te houden.

Boren, lijmen of klemmen

Hoe stevig een accessoire hangt, hangt af van de wand en van de manier van bevestigen. Kijk eerst waar je wand van gemaakt is en of er tegels op zitten.

Boren geeft de stevigste bevestiging voor dingen waar je aan trekt, zoals een handdoekrek of een greep. In tegels vraagt dat voorbereiding: de juiste boor, de plek ten opzichte van de voeg en wat er achter de tegel loopt. Dat staat uitgebreid in het artikel over boren in tegels. In een huurwoning mag je volgens de Rijksoverheid kleine aanpassingen doen die je zonder veel kosten terugdraait, zoals gaatjes boren.

Lijmsystemen zijn er van verschillende fabrikanten. Tesa beschrijft voor zijn Power.Kit-systeem dat het op tegels, glas, steen, metaal en hout kan, maar niet op behang, loszittend of geverfd pleisterwerk of op oppervlakken die achteraf zijn gecoat, geverfd of geïmpregneerd. Het oppervlak moet droog zijn en vrij van stof, vet en kalk, en de lijm moet volgens de fabrikant 12 uur uitharden voordat je iets ophangt. De fabrikant waarschuwt ook dat de lijm kracht verliest bij draaiende bewegingen. Een handdoekhouder waar je de handdoek telkens zijwaarts afrukt, belast de bevestiging dus anders dan een zeepbakje. Dit zijn de opgaven van de fabrikant over zijn eigen product; kijk bij een ander systeem in de bijbehorende handleiding.

Klemmen en ophangen over een deur, een douchewand of de rand van een radiator vragen geen gaten, maar kunnen schuiven of krassen. Ze zijn vooral een oplossing voor een tijdelijke situatie.

Zwart, goud of chroom: kies ook op onderhoud

Zwart, geborsteld staal, goudkleurig en roségoud zijn afwerkingen. Dezelfde rail kan in vier kleuren bestaan. Een ‘industriële’ badkamer is meestal een combinatie van zwart metaal met beton- of steenlook en zichtbare bevestigingen. Wat je kiest, bepaalt mede hoe de badkamer oogt, maar ook hoe je hem schoonhoudt.

Kalkaanslag is wit. Op een donkere, matte afwerking valt hij eerder op dan op chroom. Bij hard water betekent zwart dus vaker afnemen. Kijk vóór je koopt in de onderhoudsvoorschriften van de fabrikant. Hansgrohe schrijft voor zijn kranen en douches bijvoorbeeld dat je alleen een mild middel op basis van citroenzuur gebruikt, geen middelen met zoutzuur, mierenzuur, chloorbleekloog of azijnzuur, en geen schurende sponzen. Je spuit het middel op een doek, niet op het product, en spoelt na met water. Andere fabrikanten kunnen andere regels hebben, maar zulke voorschriften zijn een goede reden om bij een nieuwe afwerking eerst de handleiding te lezen.

Let ook op wat je voor de tegels gebruikt. Tegelfabrikant Mosa waarschuwt dat zure kalkverwijderaars voor tegels decoratieve elementen van rvs of natuursteen kunnen aantasten. Een zure tegelreiniger die over een metalen rail of haak loopt, kan dus de afwerking raken.

Eén metaalkleur die terugkomt in kraan, rail, haak en spiegellijst oogt rustiger dan vier verschillende. Dat is geen regel, maar een manier om een kleine badkamer minder druk te maken. Hoe je met zulke herhaling een badkamer een verzorgde, hotelachtige uitstraling geeft, lees je in het artikel over hotel chique in de badkamer.

De handdoeken zelf: hoeveel en welke

Hierboven ging het over waar de handdoek hangt; hier over de handdoek zelf. Textiel is het enige onderdeel dat je in een huurwoning helemaal vrij kunt kiezen, en het verandert het beeld meer dan een nieuwe haak. Praktische punten in plaats van smaak: een zware handdoek droogt zelf langzamer dan een dunne, dus bij één rek en veel gebruikers zijn dunnere handdoeken makkelijker. Eén of twee kleuren die bij de wand passen oogt rustiger dan vijf. En geef iedere gebruiker een eigen haak of plek, want handdoeken die over elkaar hangen drogen slecht, hoe mooi het rek ook is.

Merken en series

Woonideetje test geen accessoires en noemt daarom geen beste merk. Wat je wel kunt controleren: of een serie alle onderdelen heeft die je nodig hebt (rail, haak, rolhouder, dispenser), of die onderdelen ook later nog los verkrijgbaar zijn, welke bevestiging erbij hoort en of de fabrikant een onderhoudsvoorschrift voor de afwerking geeft.

Wat een productfoto niet vertelt

Op een foto staat een rail met één handdoek, netjes gevouwen. Je ziet niet of er twee badhanddoeken naast elkaar op passen, hoe zwaar een volle dispenser aan een gelijmde houder hangt en hoe de afwerking eruitziet na een maand hard water. Ook de kleur van een metaal verandert met het licht: goudkleurig onder een warme lamp oogt anders dan in daglicht. Bekijk een afwerking als het kan in het echt, en houd het monster naast je kraan.