De badkamer schoonmaken met een stoomreiniger

Een stoomreiniger werkt in de badkamer goed op keramische tegels, cementvoegen en zeepresten op harde, ongelakte oppervlakken. Dunne kalk komt er ook mee los. Dikke kalk, siliconenkit, gelakte meubels, sommige vloeren en metalen afwerkingen vragen voorzichtigheid of een andere aanpak. Voordat je begint, kijk je dus niet naar het apparaat, maar naar wat er in je badkamer zit: welke tegels, welke voegen, welke kit, welke kranen en welke vloer.

Welk type stoomreiniger past bij een badkamer

Voordat de vraag is wat je ermee kunt, is de vraag wat je in huis hebt of koopt. In een badkamer zijn de wandtegels, de voegen, de douche en de kranen het werk, en de vloer is relatief klein. Dat maakt een ander apparaat logisch dan voor een woonkamer vol harde vloeren.

• Een handstomer is licht, komt bij wanden, hoeken en kranen en heeft meestal kleine opzetstukken. Nadeel: een klein waterreservoir, dus vaker bijvullen, en je houdt hem zelf vast terwijl je schrobt.
• Een stoomreiniger met ketel en slang heeft meer werktijd per vulling en meer opzetstukken, maar is zwaarder en de slang moet mee de badkamer in. Voor een kleine badkamer betekent dat vaak dat het apparaat in de deuropening staat.
• Een stoomdweil is gemaakt voor vloeren. Voor de wanden en de douche heb je er weinig aan.

Waar je bij het kiezen naar kijkt: welke opzetstukken meekomen (een puntstraalsproeier en een ronde borstel zijn voor voegen de bruikbare twee), hoe lang de slang of het snoer is ten opzichte van het stopcontact buiten de badkamer, en hoe het apparaat ontkalkt moet worden. Dat laatste bepaalt het onderhoud, vooral bij hard water.

Waar stoom goed werkt

Test-Aankoop, de Belgische consumentenorganisatie, noemt een stoomreiniger uitstekend geschikt voor harde vloeren, vooral tegels. Met de handstomer kun je volgens die organisatie ook ongelakt en ongelijmd sanitair schoonmaken, en voegen pak je aan met kleine borstels.

Kärcher, fabrikant van stoomreinigers, beschrijft voor voegen een puntstraalsproeier met een ronde borstel, waarmee je elke voeg apart met korte bewegingen schrobt. Volgens Kärcher kan het schoonmaakmiddel daarbij in de meeste gevallen achterwege blijven. Dat zijn aanwijzingen van een fabrikant over zijn eigen apparaten; kijk in de handleiding van jouw model welke opzetstukken erbij horen.

Voor de vloer zelf hangt veel af van het soort tegel en de afwerking. Wat je op welke vloertegel wel en niet gebruikt, staat in het artikel over vloertegels schoonmaken zonder de afwerking aan te tasten.

Kalk verwijderen met stoom

Volgens Kärcher verwijder je een dunne kalklaag met stoom zonder te boenen. Bij een dikke laag adviseert de fabrikant eerst een middel op basis van citroenzuur of azijn te laten inwerken en daarna opnieuw te stomen. Daar zit de valkuil: zuur is niet voor elk materiaal geschikt.

• Natuursteen en marmer reageren volgens Kärcher slecht op zuren en mogen niet met azijn of citroenzuur worden gereinigd.
• Echt terrazzo is cementgebonden. Het onderhoudsblad van NOA-afbouwbedrijven waarschuwt dat het gevoelig is voor zuur, en raadt aan kalkspatten niet chemisch maar mechanisch te verwijderen.
• Cementvoegen zijn mineraal. Kärcher schrijft dat zure middelen ze op termijn aantasten en dat je voegen eerst nat maakt voordat je een zuur middel gebruikt.
• Kranen en douches: hansgrohe schrijft voor zijn producten geen middelen met azijnzuur, zoutzuur, mierenzuur of chloorbleekloog te gebruiken, en alleen een mild middel op basis van citroenzuur. Andere fabrikanten hebben eigen voorschriften.

Keramische tegels verdragen meer. Tegelfabrikant Mosa noemt in sanitaire ruimtes een zure reiniger tegen kalk, maar waarschuwt dat zulke middelen strips of inzetstukken van natuursteen of rvs kunnen aantasten. De conclusie: stoom alleen werkt op dunne kalk; voor dikke kalk kies je het middel op het materiaal, niet op het apparaat.

Voorkomen scheelt het meeste werk. Kärcher en Mosa raden allebei aan tegels, glas en de vloer na gebruik droog te maken, met een doek of een trekker.

Waar je oppast of geen stoom gebruikt

Bij pvc en vinyl lopen de adviezen uiteen. Test-Aankoop noemt vinyl ongeschikt voor stoom. Kärcher noemt een stoomreiniger als alternatief voor de dweil op pvc, maar schrijft elders op dezelfde pagina dat pvc warmtegevoelig is en dat je eerst op een onopvallende plek test. Het onderhoudsvoorschrift van de fabrikant van jouw vloer gaat voor; welke vloeren in een badkamer passen en hoe je ze onderhoudt, staat in het artikel over een badkamervloer kiezen.

Kijk bij een badkamermeubel eerst naar het front en de randen: is het een gelakt of gefolied oppervlak, en loopt er een gelijmde rand langs de zijkant? Test-Aankoop noemt lak, kunststof en gelijmde randen onder wat je niet rechtstreeks moet stomen. Een vochtige doek volstaat daar. Weet je niet waarvan het front is, dan is dat ook het antwoord: niet stomen.

De douche: glas, profielen en kit

In de douche zitten de meeste verschillende materialen dicht bij elkaar: glas, metalen profielen, rubberen strips, kitvoegen en tegels. Kärcher beschrijft voor douche en badkuip een handsproeier met een microvezelovertrek en alleen bij minder kwetsbare oppervlakken een schurend overtrek. Heeft je douchewand een coating tegen kalk, kijk dan in het onderhoudsvoorschrift van die wand of stoom en microvezel zijn toegestaan. Een cabine met deuren en rails heeft meer hoeken dan een losse glaswand; die verschillen staan in het artikel over een inloopdouche of douchecabine kiezen.

Wat stoom niet oplost

Een stoomreiniger maakt oppervlakken schoon. Drie problemen die erop lijken, lost hij niet op, en het is handig die vooraf te herkennen:

• Verkleuring die in de kit zelf zit. Komt een donkere kitvoeg na het stomen niet terug naar de oorspronkelijke kleur, of is ze binnen een week weer donker, dan is schoonmaken niet de oplossing en is de vraag of de kit eruit moet. Harder of langer stomen helpt niet en kan volgens Kärcher de siliconen juist aantasten.
• Schimmel die terugkomt. Steeds terugkerende zwarte aanslag op dezelfde plek is een vochtprobleem, niet een vuilprobleem. Dan begin je bij de oorzaak: de luchtstroom in de badkamer, of een vochtplek die ergens anders vandaan komt. Hoe je dat uit elkaar haalt voordat je gaat poetsen, staat in het artikel over schimmel op de muur.
• Dikke, oude kalkaanslag. Stoom haalt volgens Kärcher een dunne laag weg; voor een dikke laag moet er eerst een middel op, en welk middel dat mag zijn hangt van het materiaal af, zoals hierboven staat.

Ook een vieze voeg die na het stomen schoon maar dof blijft, is niet altijd met stoom verder te helpen: cementvoegen kunnen uitgesleten zijn. Dat is een onderhoudsklus, geen schoonmaakklus.

Een badkamer stomen in een logische volgorde

1. Lees de handleiding van het apparaat: welke opzetstukken, welk water en hoe je het ontkalkt.
2. Zet een raam open of de ventilatie aan; stoom maakt de badkamer vochtig.
3. Test op een onopvallende plek, vooral bij kit, vloeren en metalen afwerkingen.
4. Werk van boven naar beneden: wandtegels en voegen, dan douche, kranen met de puntstraal, en de vloer als laatste.
5. Neem losgekomen vuil direct op met een microvezeldoek en maak alles droog.

Test-Aankoop geeft ook een paar veiligheidspunten: richt de slang nooit naar jezelf terwijl er stoom uitkomt, open de tank niet tijdens gebruik en haal de stekker eruit en laat het apparaat afkoelen voordat je water bijvult. Over het water in de tank zegt de organisatie: bij voorkeur leidingwater, bij zeer hard water half gedemineraliseerd, en alleen puur gedemineraliseerd water als de fabrikant dat uitdrukkelijk toestaat. Vergeet niet het apparaat zelf regelmatig te ontkalken.