Behang in de slaapkamer: waar het wel en niet werkt

Behang werkt in een slaapkamer anders dan in een woonkamer, en dat komt door twee dingen. Je ziet de wand achter je bed vooral als je binnenkomt, en nauwelijks als je ligt. En een groot deel van die wand gaat schuil achter het bed, het hoofdbord en de nachtkastjes. Wie dat meeneemt, kiest een ander patroon en een andere wand dan wie alleen naar een voorbeeldfoto kijkt. Meet daarom eerst wat er straks nog van die wand te zien is.

Welke wand, en wat zie je er nog van?

Er zijn in een slaapkamer drie kijkmomenten: vanuit de deuropening, rechtop zittend in bed, en liggend. Ga die drie langs en noteer per moment welke wand je recht voor je hebt. De wand achter het bed bepaalt vooral het beeld voor wie binnenkomt. De wand tegenover het bed is wat je ziet voordat het licht uitgaat.

Doe daarna deze meting, want die verandert vaak de keuze:

1. Meet hoe hoog de bovenkant van je matras boven de vloer zit, inclusief topper.
2. Meet hoe hoog het hoofdbord komt, als je dat hebt.
3. Meet de hoogte van de wand tot het plafond.

Alles onder de hoogste van die eerste twee lijnen is onzichtbaar zodra het bed staat. Bij een hoog gestoffeerd hoofdbord blijft er soms maar een strook van een halve meter over, en daarin past geen patroon dat zich over een hele wandhoogte moet ontvouwen. Overweeg je nog welke wandafwerking je achter het bed wil, dan horen hoofdbord, paneel en behang bij dezelfde beslissing; die staat bij de muur achter je bed: hoofdbord, paneel of niets.

Meet ook de breedte: een kledingkast, een radiator of een deur die tegen die wand staat, haalt opnieuw een stuk weg. Behang dat alleen in de hoeken zichtbaar blijft, is zonde van het werk.

Patroonmaat en rapport

De maat van het patroon moet passen bij de zichtbare oppervlakte, niet bij de hele wand. Een fijn, dicht patroon leest op een smalle strook nog steeds als structuur; een grote tekening heeft een vrije wand nodig om te laten zien wat het is.

Vraag ook naar het rapport: de hoogte waarover het patroon zich herhaalt, en of de aansluiting recht is of verspringt. Dat getal bepaalt hoeveel je per baan moet weggooien en dus hoeveel rollen je nodig hebt. De symbolen op de rol geven dit aan: geen aansluiting nodig, rechte aansluiting, verspringende aansluiting met het aantal centimeters erbij, of banen die je om en om omgekeerd hangt.

Het licht op juist die wand

Een wand die naast het raam ligt, kijk je tegen het licht in: kleuren ogen daar donkerder en reliëf valt weg. De wand tegenover het raam vangt het meeste daglicht en laat een patroon het best zien. In een slaapkamer telt daarbij dat je er vooral in de vroege ochtend en bij lamplicht bent, en het middaglicht waarin je stalen vaak beoordeelt juist het minst.

Behang met glans of met een metaalachtige druk reageert daar sterker op dan mat papier: dat kan bij een lage, warme lamp een onverwachte glinstering geven. Hoe je een kleur op verschillende momenten beoordeelt en welke proef daarbij hoort, staat bij kleuren voor je slaapkamer en het licht; die aanpak werkt ook voor een behangstaal.

De symbolen op de rol: lees ze vóór je koopt

Op elke rol staan pictogrammen die de eigenschappen aangeven. Juist in een slaapkamer en juist in een huurwoning is het symbool voor verwijderen het belangrijkste. De wandbekledingfabrikant Grandeco zet de gangbare betekenissen op een rij:

Staat het symbool er niet duidelijk op, vraag de leverancier dan om de productinformatie. Je koopt namelijk niet alleen een patroon maar ook de klus die je over vijf jaar hebt.

Kijk eerst wat er nu op de muur zit

De ondergrond bepaalt het resultaat meer dan de prijs van de rol. Zit er oud behang op, dan moet dat er in principe af; zit er een laag latex op die slecht hecht, dan laat het nieuwe behang mee los; en vers stucwerk vraagt eerst een voorstrijk. Loop de wand na op losse plekken door er met je hand langs te gaan, en kijk in de hoeken en achter de plinten naar eerdere lagen.

Zit er vinylbehang op, reken dan op meer werk dan je denkt: de bovenlaag en de drager komen vaak apart los. Hoe je dat aanpakt zonder het stucwerk te beschadigen, staat bij vinylbehang verwijderen zonder de muur te beschadigen.

Vocht, koude muren en kasten ervoor

Behang verbergt een vochtprobleem, het lost het niet op. Milieu Centraal noemt schimmel een teken van vochtproblemen en onvoldoende frisse lucht en wijst erop dat lucht door je huis moet kunnen stromen zodat vocht weg kan. In een slaapkamer speelt dat extra, omdat de kamer vaak kouder is dan de rest van het huis en er ’s nachts vocht vrijkomt. Zie je donkere plekken of ruikt het muf, zoek dan eerst de oorzaak voordat je behangt.

Datzelfde geldt voor een kast of een hoog hoofdbord strak tegen een koude buitenmuur: daar kan de lucht niet langs. Houd daar ruimte vrij, ook als er behang achter zit.

Behang op de wand waar je tegenaan leunt

De strook direct boven het matras krijgt het zwaarder dan de rest van de wand: hoofden, handen, kussens en het hoofdbord schuren erlangs. Drie manieren om daarmee om te gaan, en ze sluiten elkaar niet uit. Kies een behang met een hogere reinigbaarheidsklasse op die wand. Laat het behang pas boven de hoofdbordlijn beginnen en werk de strook eronder af met verf of een paneel. Of accepteer dat die strook over een aantal jaren vervangen wordt en bewaar daarom een reserverol met hetzelfde partijnummer.

Textiel- en stofbehang

Behang met een textiele toplaag geeft een zachte, matte wand en dempt een klein beetje de harde weerkaatsing van een kale muur. Het vraagt wel meer: het is zwaarder, het is gevoeliger voor vlekken en vocht, het verzamelt stof, en de verwerking is onvergeeflijker omdat lijm op de voorzijde moeilijk weg te krijgen is. Vraag bij dit type altijd om het verwerkingsvoorschrift en om hoe het gereinigd mag worden, en overweeg of een wandkleed of een gestoffeerd paneel niet eenvoudiger is: dat kun je eraf halen.

Hoeveel rollen je nodig hebt

Reken het zelf na in plaats van op een schatting af te gaan. De methode, met de gegevens die op de rol staan:

1. Meet de breedte van de wand en deel die door de baanbreedte van het behang. Rond naar boven af; dat is het aantal banen.
2. Meet de hoogte van vloer tot plafond en tel daar het rapport bij op als het patroon moet aansluiten. Dat is de lengte per baan.
3. Deel de rollengte door de lengte per baan en rond naar beneden af: zoveel hele banen haal je uit één rol.
4. Deel het aantal banen door dat getal en rond naar boven af. Bestel er een rol bij, uit dezelfde partij.

Die extra rol is geen luxe: bij een nabestelling kan het partijnummer afwijken en dan zie je het kleurverschil op de naad. Noteer merk, kleurnummer, partijnummer en rapport, en bewaar dat bij de reserverol.

In een huurwoning

De Rijksoverheid schrijft dat je als huurder kleine veranderingen zonder toestemming mag aanbrengen zolang je ze zonder veel kosten kunt terugdraaien; voor een renovatie heb je altijd toestemming nodig, en de verhuurder moet binnen acht weken op je verzoek reageren. Behangen valt doorgaans in de eerste categorie, maar lees je huurcontract en de opnamestaat na, want daarin kan staan in welke staat je de muren achterlaat. Kies in dat geval bewust een soort dat droog van de muur komt, en bewaar de productinformatie zodat je bij vertrek weet wat je moet doen.

Voordat je de rollen bestelt

• De hoogte van matras en hoofdbord, en dus de strook wand die zichtbaar blijft.
• De breedte en hoogte van de wand, zonder deuren en ramen.
• Welke wand je ziet vanuit de deur, zittend in bed en liggend.
• Het rapport en de baanbreedte, voor je rollenberekening.
• De symbolen op de rol: verwijderen, reinigbaarheid, lichtechtheid en lijmmethode.
• Wat er nu op de muur zit en of het goed hecht.
• Of er vochtplekken of een koude buitenmuur in het spel zijn.
• Merk, kleurnummer en partijnummer, plus een reserverol.
• Bij huur: wat het contract over de staat van de muren zegt.

Twijfel je nog over de richting van de hele kamer in plaats van over één wand, kijk dan eerst naar het geheel: welke sfeer je kiest en wat dat van je vraagt, staat bij een slaapkamerstijl kiezen die je ook rust geeft.