Een kleine slaapkamer inrichten met ruimte om te bewegen

In een kleine slaapkamer is het aantal vierkante meters meestal niet het probleem. Het gaat mis op de momenten dat iets open moet of dat je ergens naast moet staan: de kastdeur die tegen het bed slaat, het hoeslaken dat je aan de muurkant niet om de matras krijgt, het stopcontact dat achter het hoofdbord verdwijnt. Kies de indeling daarom op drie handelingen: de kast openen, het bed opmaken en ’s avonds je lamp en telefoon kwijt kunnen. Hieronder staan twee indelingen van dezelfde denkbeeldige kamer naast elkaar, zodat je ziet waar die handelingen botsen.

Eerst meten wat open moet

Een plattegrond toont meubels dicht. Meet daarom ook wat er gebeurt als ze open zijn:

• Kastdeuren. Meet de breedte van één deur. Zo ver steekt hij de kamer in als hij openstaat, plus de ruimte waarin jij staat om iets te pakken.
• Lades. Meet de diepte van een lade in een commode of nachtkastje en trek hem helemaal open. Kun je er dan nog voor staan?
• De kamerdeur. Kijk welke kant hij op draait en hoe ver. Een deur die tegen het voeteneind slaat, haalt een stuk van je looproute weg.
• Raam en radiator. Kun je het raam en de gordijnen nog bedienen als het bed ervoor staat? Staat de radiator vrij?
• Stopcontacten. Teken waar ze zitten en op welke hoogte. Komt er een bed of kast voor, dan is dat stopcontact in de praktijk weg.

Teken dit op schaal, bijvoorbeeld één hokje voor tien centimeter. Hoe je zo’n tekening voor het hele huis aanpakt, staat in het artikel over je huis inrichten met een plattegrond.

Welk bed: dit is de eerste beslissing

Matrasmaten zijn productmaten: 80, 90, 120, 140, 160 of 180 centimeter breed, en meestal 200 of 210 lang. De vraag is niet welke maat je het liefst zou hebben, maar wat je ervoor inlevert. Elke 20 centimeter matras minder is 20 centimeter vloer die je ergens anders gebruikt: naast het bed, voor de kast, of om de kamerdeur helemaal open te laten gaan.

Meet daarbij drie dingen apart:

• De matrasmaat. Dat is het getal waarmee beddengoed en matrassen worden verkocht.
• De buitenmaat van het bed. Een ombouw met een omlopende rand of een dik hoofdbord is aan elke kant breder en langer dan de matras. Dit is de maat waarmee je op je tekening rekent. Vraag hem op, want in een advertentie staat vaak alleen de matrasmaat.
• De gebruiksmaat. Een bed met lades eronder heeft de strook vóór die lades nodig als ze openstaan. Een bed met een hoge rand aan het voeteneind betekent dat je er bovenlangs in stapt.

Twee ruilen komen vaak voor. Een bed van 140 in plaats van 160 centimeter geeft aan één kant een strook vrij, en dat is precies de kant waar je het hoeslaken om de matras moet krijgen. En een bed op een rij lades haalt een commode uit de kamer, maar maakt het bed hoger en vraagt open ruimte voor die lades; bij indeling A hieronder vervalt die opbergruimte aan de muurkant.

Staat het bed onder een schuine wand, dan telt de hoogte boven het hoofdeinde even zwaar als de breedte: je wilt rechtop kunnen zitten zonder je hoofd te stoten. Op een zolderkamer wegen warmte, licht en ventilatie bovendien zwaarder dan de plek van de kast; wat je daarvoor uitzoekt, staat bij een slaapkamer op zolder: warmte, licht en lucht.

Twee indelingen van dezelfde kamer

Indeling A: kast langs de lange wand, bed met de zijkant tegen de muur

De kast staat over de lengte van de kamer. Van de 2,60 meter breedte blijft dan 2 meter over. Het bed staat met de lange kant tegen de andere muur en neemt daar 1,40 meter van in. Tussen bed en kastfront blijft 60 centimeter over.

• Kast. Een open draaideur van 50 centimeter vult bijna die hele strook. Je staat dan schuin naast de deur of op het bed om iets te pakken. Twee mensen die tegelijk bij de kast willen, passeren elkaar niet.
• Bed opmaken. Aan de muurkant kom je niet bij de matras. Een hoeslaken om de hoek aan de muur trekken lukt alleen als je het bed even van de muur schuift of erop knielt. Een tweede persoon moet over het bed of via het voeteneind in en uit.
• Stopcontacten en lampen. Er past maar aan één kant een nachtkastje. Zit het stopcontact op de muur waar het bed tegenaan staat, dan zit het achter of onder het bed.
• Wat het oplevert. Eén brede, vrije looproute en een kast die over de hele lengte kan doorlopen.

Indeling B: kast tegenover het voeteneind, bed vrij in de kamer

Nu staat de kast tegen de korte wand. Van de 3,20 meter lengte blijft 2,60 meter over; daar gaat het bed van 2 meter in, met 60 centimeter tussen voeteneind en kastfront. In de breedte blijft 1,20 meter over: 60 centimeter aan beide kanten van het bed.

• Kast. Ook hier vult een open deur de strook voor de kast, maar je kunt opzij uitwijken naar de ruimte naast het bed. De kast is wel korter: hooguit de breedte van de kamer, en minder als de kamerdeur in dezelfde wand zit.
• Bed opmaken. Je kunt aan beide kanten bij de matras. Dat scheelt vooral bij een tweepersoonsbed dat je alleen opmaakt.
• Stopcontacten en lampen. Aan beide kanten is plek voor een smal nachtkastje of een wandlamp. Of er aan beide kanten een stopcontact zit, hangt af van het huis.
• Wat het kost. Minder kastruimte en geen doorlopende vrije vloer. Of 60 centimeter naast het bed voor jou genoeg is, test je met de proef hieronder.

De twee naast elkaar

Slaap je alleen, maak je het bed zelden helemaal op en heb je veel kleding, dan ligt A voor de hand. Slapen er twee mensen of wil je zonder klimmen bij beide kanten van het bed, dan weegt B zwaarder.

De proef met afplaktape

Zet de omtrek van het bed, de kast en de open kastdeur met afplaktape op de vloer. Doe dan na wat je elke dag doet:

1. Sta voor de getapete kast en buk alsof je een lade onderin opentrekt.
2. Ga naast het getapete bed staan en buig voorover alsof je een hoeslaken over de hoek trekt. Raak je de muur of de kast met je rug?
3. Loop vanaf de deur naar de verste kant van het bed, met een wasmand in je armen.
4. Kijk of je bij het stopcontact kunt dat je voor de bedlamp en de telefoonlader wilt gebruiken.

Lukt een van deze dingen niet, kijk dan eerst naar het meubel dat het minste oplevert. Schuifdeuren hebben geen draairuimte nodig, maar je kunt dan steeds maar een deel van de kast tegelijk openen. Een bed met lades eronder bespaart een commode, maar die lades moeten ook ergens heen kunnen als ze open zijn.

Stroom bij het bed

In kleine slaapkamers zitten stopcontacten vaak op een plek die bij een andere opstelling hoorde. Een stekkerdoos onder het bed is dan de snelle oplossing. Houd je daarbij aan wat de Brandweer adviseert: één verlengsnoer per stopcontact, geen stekkerdozen aan elkaar koppelen en een haspel helemaal uitrollen. Grote verbruikers zoals een elektrisch kacheltje horen volgens de Brandweer rechtstreeks in het stopcontact.

Wil je stopcontacten verplaatsen of bijplaatsen, dan is dat werk voor een installateur. Wat je vooraf zelf kunt uitzoeken, zoals welke apparaten waar staan en wat er ’s nachts aan de lader hangt, staat in het artikel over stopcontacten plannen rond hoe je je huis gebruikt. Een wandlamp naast het bed bespaart ruimte op een smal nachtkastje; welke lamp past voor lezen en welke bij de kast, lees je bij slaapkamerverlichting kiezen voor lezen en aankleden.

Opbergen: wat hier moet liggen en waar het heen kan

Een kleine slaapkamer raakt vol van kleding, niet van meubels. Begin daarom met meten hoeveel je hebt, in plaats van met het kiezen van een kast.

• Hangend en gevouwen apart. Schuif je kleding aan de roede dicht tegen elkaar en noteer hoeveel centimeter roede je gebruikt. Meet daarnaast de hoogte van je stapels gevouwen kleding. Die twee getallen zeggen hoeveel kastbreedte je nodig hebt; zonder die meting kies je een kast op het oog en blijft er daarna een stapel over.
• Wat hier niet hoeft. Seizoenskleding, koffers en beddengoed voor bezoek pak je een paar keer per jaar. Dat mag bovenin, op zolder of in een berging, en het hoort niet de ruimte te vullen die je dagelijks nodig hebt.
• Omhoog in plaats van opzij. Een kast tot aan het plafond gebruikt de ruimte die nu leeg boven de kast staat, zonder een centimeter extra vloer. Voorwaarde is dat je erbij kunt: spreek met jezelf af waar het krukje of trapje staat, want ook dat vraagt een plek.
• Onder het bed. Dit is de goedkoopste opbergruimte in de kamer, maar alleen bruikbaar als je erbij kunt zonder het bed te verplaatsen. Platte dozen of lades op wielen werken aan de kant waar vloer vrij is; bij indeling A vervalt de muurkant.
• Dagelijks bij de hand. Een boek, een lader, een glas water, een bril. Eén lade of een plankje binnen bereik van het hoofdeinde scheelt in de praktijk meer dan een extra kast.

Kijk tot slot naar de deuren van de kast, niet alleen naar de kast. Draaideuren vragen de strook ervoor, schuifdeuren niet, maar bij schuifdeuren kun je steeds maar de helft van de kast tegelijk openen. Een kast die precies past maar waarvan de deur niet open kan, is geen oplossing; die maten staan in de meetlijst hierboven.

Overweeg je een inloopkast of een kastwand met een gordijn ervoor, reken dan eerst door wat je ervoor opgeeft: een inloopkast kost vloer die je bij een kastwand aan de kamer houdt. De rekenstappen daarvoor staan bij een inloopkast in een kleine kamer: reken het eerst door.

Zodat het geen bergruimte wordt

Een kamer met alleen een bed en een kastenwand is praktisch en voelt als opslag. Drie dingen veranderen dat zonder vloer te kosten.

• Licht op de plekken waar je het gebruikt: naast het bed om te lezen en bij de kast om kleren te kiezen. Eén plafondlamp doet geen van beide goed.
• Eén groot vlak met kleur of structuur. In een kleine slaapkamer is het bed het grootste vlak, dus daar begint het: het dekbedovertrek en een plaid doen meer dan een rij kleine voorwerpen. Daarna komen de gordijnen en eventueel de wand achter het bed.
• Een beperkt aantal persoonlijke dingen bij elkaar op één plek, in plaats van op elke vlakke ondergrond. In een kleine kamer is elk vlak ook een werkvlak.

Verduistering hoort hier bij het comfort en niet bij de styling. Een lichte stof houdt ’s avonds met de lampen aan geen inkijk tegen, en in de zomer wordt het vroeg licht. Welke laag wat doet, en wanneer je een voering of een extra plissé nodig hebt, staat bij overgordijnen, gordijnen en inbetweens.

Kleur en vloer in een kleine kamer

Een lichte muurkleur verandert de maten van de kamer niet, maar wel hoe het licht van het raam zich verspreidt. Hoe een kleur in jouw kamer uitvalt, hangt sterk af van de ligging van het raam; daarover gaat het artikel over kleuren voor je slaapkamer bij ochtend- en avondlicht. Een vloerkleed naast het bed is prettig bij het opstaan, maar het moet niet onder een kastdeur blijven haken. Welke vloer verder bij een slaapkamer past, staat in welke vloer past in je slaapkamer.

Wat een voorbeeldfoto niet laat zien

Op foto’s van kleine slaapkamers staan de kastdeuren dicht, is het bed opgemaakt en staat er geen wasmand. Een groothoeklens laat de ruimte bovendien groter lijken dan hij is. Neem uit een foto daarom een idee mee, geen maat. Of een indeling werkt, blijkt pas als je in je eigen kamer de kast opent, het bed opmaakt en ’s avonds je lader inplugt.