Een grindvloer binnen: open of gesloten structuur en onderhoud

Een grindvloer, ook wel steentjesvloer, steentapijt of korreltapijt genoemd, bestaat uit kleine steentjes die met een doorzichtige kunsthars aan elkaar en aan de ondergrond zijn gelijmd. Het Duitse bouwlexicon Baunetz Wissen beschrijft het als een naadloze gegoten vloer, niet als een textiele vloerbedekking: de korrels zijn natuurlijke, onbehandelde kiezels in een kleurloos bindmiddel, meestal epoxyhars, met een korrelgrootte van doorgaans 2 tot 4 millimeter en een laagdikte van 6 tot 8 millimeter afhankelijk van de steensoort.

Binnen bepaalt vooral één ding hoe zo’n vloer in het dagelijks leven bevalt: of de ruimtes tussen de steentjes open blijven of dicht zijn gemaakt. Daarna komen het bindmiddel, de dikte in verband met je deuren, het onderhoud en de kleur.

Open of gesloten structuur

Steentjes die alleen met een laag hars aan elkaar vastzitten, raken elkaar op een paar punten. Daartussen blijven kleine holtes. Dat is een open structuur: je voelt de korrels, en water, zand en kruimels kunnen tussen de steentjes zakken. Worden die holtes gevuld of wordt er een afsluitende laag overheen gezet, dan ontstaat een gesloten structuur: gladder, en vuil blijft aan het oppervlak.

Dat onderscheid is niet alleen een kwestie van gevoel. Baunetz Wissen stelt uitdrukkelijk dat de vloer niet waterdicht is en dat de poriën voor gebruik in natte ruimtes met een transparant vulmiddel gesloten moeten worden. Een open structuur in een badkamer of toilet is dus geen smaakkwestie.

Vraag de leverancier daarom niet alleen naar de steentjes, maar naar de afwerking: blijft de structuur open, wordt hij gevuld of komt er een toplaag op? Vraag een staal van precies die afwerking, zodat je het met je hand en met een natte doek kunt proberen. Giet er ook een beetje water op en kijk waar het blijft.

Het bindmiddel: epoxy of PU, en wat de zon doet

Het bindmiddel bepaalt meer dan de steentjes. Baunetz Wissen noemt epoxyhars als het gebruikelijke bindmiddel voor steentapijt, maar één epoxy is niet hetzelfde als een andere. Flowcrete brengt bijvoorbeeld een tweecomponenten-epoxybindmiddel voor steentapijt op de markt waarvan het zelf een “verbeterde UV-bestendigheid” opgeeft, en noemt als toepassingsgebied juist ruimtes die aan uv-licht blootstaan, zoals showrooms, expositieruimtes en vergaderzalen met glazen wanden. Dat zo’n eigenschap als onderscheid wordt verkocht, is het signaal voor jou: valt er bij jou veel zon op de vloer, vraag dan naar de uv-bestendigheid van het bindmiddel dat jij krijgt, en naar wat de leverancier daarover op papier zet.

Naast epoxy bestaan er polyurethaan-bindmiddelen. Sika noemt voor zijn alifatische PU-vloerlagen een ultralaag gehalte monomere diisocyanaten, niet meer dan 0,1 procent, en schrijft erbij dat professionele verwerkers daarvoor geen speciale training nodig hebben. Dat zegt ook iets over gewone PU-producten: bij een hoger gehalte geldt die trainingsplicht wel. Vraag bij een PU-bindmiddel dus het veiligheidsinformatieblad op.

Binnen en buiten zijn twee verschillende vloeren

Grindvloeren worden ook buiten gelegd, op terrassen en opritten. Baunetz Wissen noemt binnen en buiten dan ook als twee toepassingen van hetzelfde principe. Maar de eisen zijn verschillend.

• Water. Buiten is een open structuur vaak juist de bedoeling: regenwater loopt erdoorheen. Binnen wil je dat water en vuil niet in de vloer verdwijnen, en in een natte ruimte moeten de poriën dicht.
• Zonlicht. Buiten staat het bindmiddel het hele jaar in de uv. Dat maakt de uv-bestendigheid daar een harde eis in plaats van een aandachtspunt.
• Ondergrond. Binnen ligt de vloer op een dekvloer, tegels of een houten ondervloer. Baunetz Wissen noemt die drie als mogelijke ondergronden, op voorwaarde dat ze droog, schoon, vetvrij en vlak zijn. Buiten speelt bovendien bevriezen en een ondergrond die kan zakken.

Lees een verhaal of een productblad over een grindvloer buiten dus niet als advies voor binnen. Voor terras en balkon staat de afweging bij een buitenvloer kiezen.

Dikte, drempels en vloerverwarming

Een grindvloer komt bovenop wat er al ligt. Met de 6 tot 8 millimeter die Baunetz Wissen voor de vloer zelf noemt, plus een eventuele egalisatielaag eronder, is de opbouw niet te verwaarlozen. Meet daarom voordat je besluit:

• De ruimte onder elke deur die over de vloer draait, inclusief de voordeur.
• Het hoogteverschil met de ruimtes ernaast en de hoogte van de eerste traptrede.
• De hoogte van een eventuele douchebak of afvoerput, als de vloer in een natte ruimte komt.
• De totale opbouw die de leverancier opgeeft, inclusief primer en egalisatie.

Baunetz Wissen noemt steentapijt geschikt om over vloerverwarming te leggen. Dat is dus geen beperking, maar vraag het voor jouw systeem na bij de leverancier van het bindmiddel én bij je installateur, omdat de maximale vloertemperatuur per afwerking kan verschillen.

Waar binnen past een grindvloer?

Onderhoud: waar de structuur zich laat gelden

Baunetz Wissen noemt steentapijt slijtvast en makkelijk te reinigen, maar beschrijft geen methode. Vraag dus het onderhoudsvoorschrift van het systeem op, net als bij andere gegoten vloeren; wat dat voor een gegoten kunstharsvloer inhoudt, staat bij een gietvloer onderhouden. Twee dingen volgen rechtstreeks uit de structuur die je kiest.

Bij een open structuur valt vuil tussen de korrels. Dweilen bereikt dat niet; je hebt een stofzuiger met voldoende zuigkracht nodig, en je zult vaker moeten zuigen dan op een gladde vloer. Vraag ook hoe de leverancier een open vloer schoonmaakt die na een paar jaar vol zand zit, en of dat kan zonder het bindmiddel aan te tasten.

Bij een gesloten structuur blijft het vuil bovenop en is het onderhoud vergelijkbaar met een andere gecoate vloer. Daar gaat het er juist om de toplaag niet te schuren en geen resten van schoonmaakmiddel achter te laten.

Kleur en korrel

De kleur van een grindvloer is de kleur van de steentjes: natuursteen in grijs, beige, wit, zwart of mengsels daarvan. Bekijk daarom altijd een afgewerkt staal, niet een zakje losse steentjes; het bindmiddel zit om elke korrel en dat verandert hoe de kleur eruitziet. Grove korrels geven een duidelijker structuur, fijne korrels een rustiger vlak. Wat een donkere of lichte vloer verder met de ruimte doet, staat bij een donkere of lichte vloer kiezen.

Vergeleken met andere vloeren zonder naden

Een grindvloer heeft net als een gietvloer geen naden, maar wel een tastbare structuur. Wil je een egale, gladde vloer, bekijk dan de afweging bij een gietvloer. Gaat het je om een stoere, grijze uitstraling, dan kan ook een vloer die alleen naar beton kijkt passen; die soorten staan bij betonlook vloeren.

Zelf leggen?

Er zijn pakketten voor zelf leggen. Het werk bestaat uit de ondergrond voorbereiden, hars en steentjes mengen in de juiste verhouding, gelijkmatig uitstrijken en verdichten binnen de verwerkingstijd. Hoe nauw dat is, laat het technisch informatieblad van het Flowcrete-bindmiddel zien. Daarin staat een verwerkingstijd van ongeveer 30 minuten bij 20 °C, een omgevingstemperatuur tussen 15 en 25 °C, een ondergrondtemperatuur tussen 10 en 25 °C en een relatieve luchtvochtigheid onder 75 procent. De ondergrond moet minstens 3 °C boven het dauwpunt zijn, de omgevingstemperatuur mag de eerste 24 uur niet onder 5 °C komen, en hoge luchtvochtigheid in het begin van de uitharding kan witte, matte plekken geven. Verder mag het product volgens dat blad alleen op een ondergrond die volgens de systeemspecificatie is voorbereid en geprimerd.

Datzelfde blad noemt licht voetverkeer na 15 uur, volledige belasting na 48 uur en volledige uitharding na 5 tot 7 dagen. Dat zijn waarden van één product; voor jouw pakket gelden de getallen uit dat blad. Maar het laat wel zien welke vraag je eerst moet beantwoorden: kun je de ondergrond, de temperatuur, de luchtvochtigheid en de verwerkingstijd tegelijk onder controle houden? Lukt dat niet, dan is dit geen klus voor een zaterdag.

Vraag dit voordat je kiest

• Open of gesloten structuur, en met welk vulmiddel of welke toplaag?
• Epoxy of PU als bindmiddel, en wat geeft de leverancier op over uv-bestendigheid?
• Geschikt voor natte ruimtes, en hoe worden douche en afvoer aangesloten?
• Welk onderhoudsvoorschrift hoort erbij, en hoe maak je een open vloer na jaren schoon?
• Hoe dik wordt de vloer inclusief primer en egalisatie, en past dat bij deuren en drempels?
• Is het systeem geschikt voor mijn vloerverwarming, en tot welke vloertemperatuur?
• Een afgewerkt staal om thuis te bekijken, te voelen en met water te proberen.