Badkamerkleuren kiezen met tegels en daglicht

In een badkamer bepalen de tegels het grootste deel van de kleur, en die verander je niet even. Daar komt bij dat er vaak weinig daglicht is, dat de voegen een eigen kleur hebben en dat glanzende en matte tegels dezelfde kleur anders laten zien. Kies een badkamerkleur daarom niet op een kleurkaart of een foto, maar met een echt monster op de plek zelf, bij het licht dat je badkamer ’s ochtends en ’s avonds heeft.

Begin bij het licht dat je hebt

Een badkamer met een raam op het zuiden krijgt ander licht dan een badkamer met matglas op het noorden of helemaal zonder raam. Hoe de richting van het daglicht een kleur warmer of koeler maakt, staat uitgebreid in het artikel over kleuren voor je slaapkamer; voor de badkamer werkt het principe hetzelfde.

Veel badkamers gebruik je vooral bij kunstlicht: vroeg in de ochtend en ’s avonds. Dan telt de lamp mee. Milieu Centraal legt uit dat ledlampen in de winkel standaard 2700 Kelvin hebben, vergelijkbaar met gloeilamplicht, dat licht met minder Kelvin richting oranje gaat en dat licht met meer Kelvin helderder en iets blauwer wordt. Een koel grijsblauw kan onder een warme lamp groenig ogen, een warm rood onder een koele lamp bruiner. Kijk dus naar je monster onder de lamp die er hangt, of onder de lamp die je wilt ophangen.

• Houd een tegelmonster of verfstaal op de plek waar het komt, niet in de deuropening.
• Kijk ’s ochtends bij daglicht en ’s avonds met de lamp aan.
• Kijk ook in de spiegel: een gekleurde wand weerkaatst een beetje van die kleur op je gezicht.
• Leg het monster naast wat blijft: de vloer, de wastafel, de kraan.

Verdeel de kleur over de vlakken

Een badkamer bestaat uit een beperkt aantal grote vlakken, en bijna alle kleurvragen gaan erover wie van die vlakken de kleur draagt. Zet ze een keer op papier: de vloer, de wandtegels, de wand boven de tegels, het plafond, het sanitair, het meubel en het textiel. Kies dan welke één of twee de kleur dragen, en wat de rest wordt.

• De vloer is het grootste doorlopende vlak en het moeilijkst te veranderen. Een donkere vloer laat kalk en haren duidelijker zien dan een midden-toon; een heel lichte vloer laat vuil ook zien. Begin hier, want de rest volgt.
• De wandtegels bepalen de hoofdkleur van de ruimte. Lopen ze tot halve hoogte, dan heb je twee vlakken om mee te spelen in plaats van één.
• De wand boven de tegels en het plafond zijn het makkelijkst te veranderen. Houd het plafond meestal lichter dan de wanden: het krijgt de damp en het weerkaatst het licht naar beneden, waar je het nodig hebt.
• Het sanitair is bijna altijd wit, en dat is in een kleurenplan handig: het is een neutraal vlak dat je niet hoeft mee te kiezen. Gekleurd of mat zwart sanitair legt juist een tweede kleur vast die je later niet los verandert, en donkere kranen en wasbakken laten kalk eerder zien.
• Het meubel is het vlak waar een houtlook of een afwijkende kleur het minst risico geeft, omdat het relatief klein is en je het eerder vervangt dan tegels.
• Het textiel is de kleur die je elke maand kunt wisselen. Gebruik dit vlak voor het accent, niet voor de basis.

Een praktische toets: kun je in één zin zeggen welk vlak de kleur draagt en wat de neutrale vlakken zijn? Zo niet, dan zijn er meestal te veel kleuren in het spel.

Glans verandert de kleur die je ziet

Een glanzende tegel weerkaatst de lamp en het raam als lichte vlekken. Van opzij gezien oogt de kleur daardoor lichter, van voren dieper. Een matte tegel laat de kleur gelijkmatiger zien, maar laat vingerafdrukken en zeepresten soms anders zien. Handgemaakte tegels zoals zellige hebben juist verschil in kleur en oppervlak tussen tegels; dat is de bedoeling, maar het betekent dat één monster niet toont hoe een hele wand eruitziet. Vraag dan meerdere tegels uit verschillende dozen.

Voor de vloer en de douche telt ook het reliëf. Tegelfabrikant Mosa schrijft dat antisliptegels en tegels met reliëf gevoeliger zijn voor vuil en meer onderhoud vragen, omdat er meer water achterblijft en kalk en zeepresten zich sneller ophopen. De fabrikant raadt aan zo’n vloer na gebruik droog te trekken. Bij een donkere kleur zie je die kalk eerder.

De voeg is ook een kleur

Hoe kleiner de tegel, hoe meer voeg je ziet. Een rekenvoorbeeld met een aangenomen voegbreedte van 3 millimeter:

Dat lijkt weinig, maar het zijn lijnen, en ons oog volgt lijnen. Bij kleine, sterk gekleurde tegels met een lichte voeg zie je vooral een raster. Een voeg die dicht bij de tegelkleur ligt, laat de wand als één vlak lezen. Een contrasterende voeg kan juist mooi zijn bij een effen kleur, zoals de lichte voeg tussen de rode tegels op het sfeerbeeld. Vraag je tegelzetter of leverancier een proefstuk met de voegkleur, want een voeg is nat en droog niet even donker.

Een sterke kleur zoals bordeauxrood

Bordeauxrode tegels laten zien waar een uitgesproken kleur in een badkamer om vraagt. Op het sfeerbeeld lopen ze tot halverwege de wand, met daarboven een lichte, gebroken witte wand. Dat geeft kleur zonder dat de hele ruimte donker wordt.

Als de tegels blijven

In een huurwoning of bij tegels die nog goed zijn, ligt de kleur vast. Kies dan een kleur die met de ondertoon van de tegel meegaat in plaats van ertegenin. Een oude lichtblauwe tegel naast een warm wit oogt anders dan naast een koel wit; houd beide stalen ertegen.

Je hebt dan nog drie vlakken over die je wel kunt veranderen, in deze volgorde van moeite:

1. Textiel. Handdoeken, een mat, een gordijn. Direct te doen, direct terug te draaien, en in een huurwoning zonder toestemming.
2. De wand boven de tegels en het plafond. Een pot verf verandert het beeld meer dan de tegels suggereren, zeker als de tegels maar tot halve hoogte komen. Welke verf in een badkamer geschikt is en hoe vocht de aanpak bepaalt, staat in het artikel over de badkamer verven.
3. Losse onderdelen met een eigen kleur: een spiegellijst, een planchet, haken, een rolgordijn. Hier zit de valkuil dat je vier kleine kleuren toevoegt in plaats van één; houd het bij één metaal of één kleur die terugkomt.

Werkt geen van de drie, bijvoorbeeld omdat de tegelkleur zelf stoort, dan is de vraag niet meer welke kleur erbij past maar of je de tegels bedekt. Verf op tegels en panelen over tegels zijn dan de twee routes, elk met eigen voorwaarden.

Herhaling helpt ook hier: een kleur die terugkomt in een handdoek of een lambrisering voelt bedoeld. Hoe je dat met licht en accessoires uitwerkt tot een verzorgd geheel, lees je in het artikel over hotel chique in de badkamer.

Kleur in een kleine badkamer

Lichte kleuren maken een badkamer niet groter, maar ze weerkaatsen meer licht, waardoor je ook in de hoeken ziet wat je doet. Minder verschillende kleuren en tegels betekent minder lijnen waar het oog op stopt. Dat helpt in een kleine ruimte meer dan de kleur zelf. Wat in een kleine badkamer het eerst bepaald moet worden, is de indeling; daarover gaat het artikel over een kleine badkamer inrichten.

Kies je toch een donkere kleur in een kleine of raamloze badkamer, dan is de lamp het sluitstuk en niet een bijzaak: bij een donkere wand weerkaatst er minder licht naar je gezicht in de spiegel. Welke plekken in een badkamer licht nodig hebben en wat per plek werkt, staat in het artikel over badkamerverlichting.

Het beeld bij dit artikel is een gegenereerd sfeerbeeld. De kleuren erop zijn geen tegel- of verfcode, en op elk scherm zien ze er anders uit. Gebruik het als idee, niet als staal.