Elektrische vloerverwarming in één ruimte

Een elektrische vloerverwarmingsmat is aantrekkelijk omdat hij past waar een watergedragen systeem niet past: in één ruimte, zonder dat je de cv-installatie aanpakt, met een opbouw van enkele millimeters. De keerzijde zit niet in de aanleg maar in het gebruik. Een mat zet stroom rechtstreeks om in warmte, en stroom is per kilowattuur duurder dan warmte uit een cv-ketel of warmtepomp. Milieu Centraal is er kort over: elektrische en infrarood vloerverwarming zijn niet zuinig en worden niet aangeraden; alleen vloerverwarming met warm water is zuinig. Dat maakt de keuze niet onmogelijk, maar wel een rekensom per ruimte. Hieronder staat hoe je die maakt, en welke andere vragen je daarbij moet beantwoorden.

Eerst de vraag: verwarmen of alleen de vloer warm?

Dit is het onderscheid waar de hele keuze op draait, en het wordt in webshops zelden gemaakt.

Fabrikant Magnum noemt zijn mat geschikt voor ruimten met niet-permanente bezetting, zoals badkamers, hobbyruimtes en recreatieruimtes. Dat is een aanwijzing in dezelfde richting: korte gebruiksmomenten in een afgebakende ruimte. Wil je de woonkamer of een slaapkamer die je elke dag gebruikt elektrisch verwarmen, dan is dat een andere vraag, en dan verdient het vergelijken van watergedragen systemen de voorkeur. Welke dat zijn en op welke punten ze verschillen, staat bij vloerverwarmingssystemen vergelijken.

Reken het door voor jouw ruimte

Je hebt drie getallen nodig: het vermogen van de mat, het aantal uren dat hij draait en je eigen stroomprijs. De eerste twee verzamel je zelf, de derde staat op je jaarafrekening.

Het vermogen staat in de productdocumentatie. Magnum geeft voor zijn matten 150 W/m² voor de maten van 0,75 tot en met 10 m², en 125 W/m² voor de maten van 12 tot en met 25 m². Per mat staat het totale wattage erbij: een mat van 1,5 m² is 225 W, een mat van 4 m² is 600 W en een mat van 10 m² is 1.500 W. Het vermogen per vierkante meter verschilt per merk en per maat; kijk dus naar het blad van het product dat je overweegt, niet naar een algemeen getal.

Hieronder twee rekenvoorbeelden. De oppervlakten, de draaiuren en de stroomprijs zijn gekozen aannames, geen gemiddelden; vul je eigen cijfers in.

De 21 cent per kWh is het bedrag waarmee Milieu Centraal rekent. Gebruik je eigen tarief als dat afwijkt. Twee dingen maken dit een bovengrens voor de uren die je invult: een thermostaat schakelt de mat uit zodra de ingestelde vloertemperatuur bereikt is, dus hij draait niet elk ingeschakeld uur op vol vermogen. En in een goed geïsoleerde ruimte is die bereikte temperatuur sneller gehaald dan in een koude.

Omgekeerd kan het hoger uitvallen dan je denkt als je de mat als enige verwarming gebruikt. Vul in dat geval niet “een uur ’s ochtends” in, maar het aantal uren dat je de ruimte warm wilt hebben. Zie je dan een jaarbedrag dat je niet wilt, dan is dat de uitkomst van de keuzehulp, en niet iets dat een zuiniger merk oplost.

Hoeveel vierkante meter heb je echt nodig?

De mat ligt niet onder vaste objecten. In een toilet valt de pot en vaak het fonteinmeubel af; in een badkamer het badmeubel, de douchebak of de wand van de inloopdouche, en het bad. Wat overblijft, is het oppervlak dat je bestelt, en dat is kleiner dan de ruimte.

Dat heeft twee gevolgen. Het bestelde wattage valt lager uit dan je op basis van de kamermaat zou verwachten, wat gunstig is voor het verbruik. Maar de verwarmde oppervlakte is ook kleiner, dus de ruimte wordt er minder warm van — opnieuw een argument om de mat als comfort te zien en niet automatisch als verwarming.

• Teken de ruimte met de echte maten en streep af wat vast staat: toilet, meubel, bad, douchebak, radiator en de vrije ruimte die de leverancier rond vaste objecten vraagt.
• Meet ook de loopstrook die je echt op blote voeten gebruikt. Vaak is dat het stuk dat telt.
• Noteer waar de thermostaat kan komen en waar de vloersensor naartoe moet.
• Controleer of er een aansluitpunt in de buurt is of dat er een leiding bij moet.

Opbouwhoogte en waar de mat in komt te liggen

Dit is het voordeel van elektrisch: er komt weinig hoogte bij. Magnum geeft voor zijn mat een systeemhoogte van 4 millimeter en een minimale instelhoogte van 10 millimeter. Die twee getallen zijn niet hetzelfde: het eerste is de dikte van de mat, het tweede de laag waarin hij wordt verwerkt. Reken dus met de tweede, en tel de vloerafwerking daar nog bij op.

Volgens dezelfde documentatie kan de mat direct in tegellijm, in een zelfnivellerende dekvloer, in pleister of mortel of in anhydrietvloeren, maar niet in lichtbeton. De toegestane afwerkingen zijn tegels direct, en hout, (pvc-)laminaat en tapijt met een zelfnivellerende dekvloer ertussen. Natte ruimtes zijn toegestaan.

Vergelijk die paar millimeter met wat een watergedragen systeem erbij maakt: dat verschil is vaak de reden dat elektrisch in een bestaande badkamer of toilet überhaupt in beeld komt. Kun je meer hoogte missen en wil je op de cv aansluiten, dan zijn er ook dunne watergedragen opbouwsystemen; die staan bij vloerverwarming zonder frezen: opties en opbouwhoogte.

Welke afwerking je erop legt, is daarmee geen losse smaakvraag. Een tegel geleidt de warmte goed en is in een natte ruimte om andere redenen vaak de keuze; een dikke houten vloer of tapijt houdt warmte tegen. Controleer in de leginstructie van de vloerafwerking ook of die voorwaarden stelt bij elektrische vloerverwarming, zoals een maximale vloertemperatuur of een maximaal vermogen per vierkante meter. Wat er in een badkamer verder meespeelt aan grip en onderhoud, staat bij een badkamervloer kiezen op grip, water en onderhoud.

De temperatuurgrens

Een vloer mag niet onbeperkt warm worden. Milieu Centraal noemt voor vloerverwarming een vloertemperatuur van maximaal 29 °C in de woonkamer en andere kamers, en maximaal 33 °C in de badkamer. Die grens geldt ongeacht of de warmte van water of van stroom komt.

Dat is belangrijk voor de verwachting: je kunt een ruimte niet sneller warm krijgen door de vloer heter te laten worden. Wat je wel kunt regelen is wanneer hij op temperatuur is. Magnum levert bij zijn mat een thermostaat met vloersensor die volgens de productpagina rekening houdt met de benodigde opwarmtijd, zodat de vloer op het gewenste tijdstip op temperatuur is. Een klokprogramma dat een half uur vooruit werkt is bij korte gebruiksmomenten het verschil tussen een warme vloer als je hem gebruikt en een warme vloer als je al weg bent.

De aansluiting is werk voor een installateur

Hier houdt het zelf doen op, en dat is geen formaliteit. Een verwarmingsmat in een natte ruimte is een vaste elektrische installatie. Welke groep, welke beveiliging en welke plaats voor de thermostaat zijn toegestaan, hangt af van de installatievoorschriften en van de zone-indeling rond bad en douche. Dat beoordeelt een erkend installateur, niet een handleiding en niet deze pagina.

Wat je wel zelf doet, is de informatie klaarleggen waarmee die beoordeling snel gaat: het wattage en de stroomsterkte van de mat zoals de fabrikant die opgeeft, de afmeting en de plaats in de ruimte, het type thermostaat, en de huidige situatie in je meterkast. Magnum geeft per maat ook de stroomsterkte en de weerstand op. Vraag de installateur of hij die opgegeven weerstand meet en vastlegt, voor én na het aanbrengen van de dekvloer of tegellijm — daarna ligt de mat onbereikbaar onder de vloer.

Wanneer iets anders beter past

Drie situaties waarin de mat niet het antwoord is.

Wat je verzamelt voordat je bestelt

• Het vrije vloeroppervlak na aftrek van alles wat vast staat, in een eenvoudige schets met maten.
• Het vermogen per m² en het totale wattage van de mat die je overweegt, uit de productdocumentatie.
• Je eigen stroomprijs per kWh en het aantal uren per dag dat je de vloer warm wilt hebben.
• De hoogte die je kunt missen bij de deur en de drempel, inclusief de instelhoogte en de vloerafwerking.
• De ondergrond (tegel, beton, anhydriet, hout) en de afwerking die erop komt, met de leginstructie erbij.
• De plaats van thermostaat en vloersensor, en het dichtstbijzijnde aansluitpunt.
• De vraag aan de installateur of de weerstandsmeting voor en na het afwerken wordt uitgevoerd en vastgelegd.

Met die gegevens is de keuze geen gok meer: je weet wat het kost om te gebruiken, of het past in de hoogte, en wat er nog door een installateur beoordeeld moet worden.